Οι αστερίες είναι από τα πιο εντυπωσιακά και αναγνωρίσιμα θαλάσσια πλάσματα, με το χαρακτηριστικό σχήμα αστεριού και την ήρεμη, αθόρυβη παρουσία τους στον πυθμένα των θαλασσών. Ανήκουν στην οικογένεια των εχινόδερμων και υπάρχουν σε πολλά είδη, με διαφορετικά χρώματα, μεγέθη και σχήματα.
Μορφολογία και Ανατομία
Ο τυπικός αστερίας έχει πέντε βραχίονες, αν και ορισμένα είδη μπορεί να έχουν περισσότερους. Στο κέντρο του σώματός του βρίσκεται το στόμα, ενώ δεν έχει εγκέφαλο ή μάτια όπως τα γνωρίζουμε — διαθέτει όμως φωτοευαίσθητα κύτταρα στις άκρες κάθε βραχίονα που τον βοηθούν να αντιλαμβάνεται το φως και το σκοτάδι.
Το σώμα του είναι σκληρό και τραχύ, καλυμμένο με μικρές ακίδες ή δίσκους που του προσφέρουν προστασία από θηρευτές.
Κίνηση και Αναπνοή
Οι αστερίες κινούνται με εκατοντάδες μικροσκοπικά ποδαράκια που βρίσκονται στην κάτω επιφάνεια των βραχιόνων τους. Αυτά τα ποδαράκια λειτουργούν με υδραυλική πίεση και επιτρέπουν στον αστερία να περπατάει αργά στον πυθμένα ή να κολλά σε βράχια και κοράλλια. Αναπνέουν κυρίως μέσω του δέρματός τους και από μικρές βράγχιες που βρίσκονται στην επιφάνειά τους.
Διατροφή και Αναπαραγωγή
Οι αστερίες είναι κυρίως σαρκοφάγοι και αγαπημένο τους γεύμα είναι τα δίθυρα μαλάκια, όπως τα μύδια και τα στρείδια. Μάλιστα, έχουν την εντυπωσιακή ικανότητα να εξωτερικεύουν το στομάχι τους μέσα από το στόμα, να το εισάγουν στο κέλυφος του θηράματος και να χωνεύουν την τροφή εκεί, πριν το ξανατραβήξουν πίσω στο σώμα τους.
Η αναπαραγωγή τους μπορεί να είναι είτε εγγενής (όταν το αρσενικό και το θηλυκό απελευθερώνουν γαμέτες στο νερό) είτε ασεξουαλική, με αναγέννηση: αν ένας βραχίονας αποκοπεί, μπορεί — σε ορισμένες περιπτώσεις — να αναπτυχθεί σε νέο αστερία.
Οικολογικός ρόλος
Οι αστερίες παίζουν σημαντικό ρόλο στα θαλάσσια οικοσυστήματα, ελέγχοντας τον πληθυσμό άλλων οργανισμών και διατηρώντας την ισορροπία. Παρ’ όλα αυτά, ορισμένα είδη — όπως ο κορονοστεφανίτης αστερίας (Acanthaster planci) — μπορεί να προκαλέσουν ζημιές στους κοραλλιογενείς υφάλους όταν πολλαπλασιάζονται ανεξέλεγκτα.
Οι αστερίες είναι ζωντανές υπενθυμίσεις της ομορφιάς και της πολυπλοκότητας της θαλάσσιας ζωής. Κάθε φορά που τους συναντούμε στον βυθό ή στην ακτογραμμή, αξίζει να θυμόμαστε πόσα ακόμη μυστικά κρύβει ο ωκεανός — και πόσο σημαντικό είναι να τον προστατεύουμε.
