ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΩΡΓΟΥ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ
ΣΤΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΔΙΑΔΗΛΩΣΕΙΣ
ΚΑΙ ΤΙΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΙΣ ΣΤΑ ΔΥΤΙΚΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ
ΣΤΗΝ ΕΑΡΙΝΗ ΣΥΝΟΔΟ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ
ΣΤΡΑΣΒΟΥΡΓΟ,
8 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2025
Αγαπητοί Ευρωπαίοι συμπολίτες,
Από το Σαράγιεβο έως τη Σόφια, από το Βελιγράδι έως τη Μπρατισλάβα, από τη Βουδαπέστη έως το Βουκουρέστι, από την Αθήνα έως την Κωνσταντινούπολη, οι
άνθρωποι ξεσηκώνονται.
Όχι με βία.
Αλλά με θάρρος και ελπίδα, με επιθυμία για αξιοπρέπεια και δημοκρατία.
Στα Σκόπια, το σύνθημά τους αντηχεί:
«Ποιος είναι ο επόμενος;»
Μετά από μια πυρκαγιά στο Κοτσάνι, που στέρησε τη ζωή σε 59 νέους ανθρώπους,
θύματα διαφθοράς και αμέλειας.
Στη Μπρατισλάβα, οι σημαίες της Σλοβακίας και της Ε.Ε. κυματίζουν πλάι-πλάι, καθώς τα
πλήθη δηλώνουν:
«Η Σλοβακία είναι Ευρώπη. Το μέλλον μας είναι η ελευθερία.»
Στην Τουρκία, εκατομμύρια άνθρωποι βγαίνουν στους δρόμους μετά τη φυλάκιση του
Δημάρχου Ιμάμογλου και των ηγετών της αντιπολίτευσης.
Φωνάζουν:
«Νόμος, δικαιώματα, δικαιοσύνη.»
«Halkın iradesine uy!» — Σεβασμός στη βούληση του λαού.
Στην Ελλάδα, τα λόγια ενός νέου, θύματος της τραγωδίας των Τεμπών — «Δεν έχω
οξυγόνο» —, έχουν καταστεί σύμβολο αγώνα του Ελληνισμού ενάντια στην συστημική
διαφθορά, απαιτώντας δικαιοσύνη και λογοδοσία.
Από τις δράσεις μαθητών μετά τις πλημμύρες στο Σαράγιεβο έως τις πορείες στο
Μαυροβούνιο μετά από μαζικούς αιματηρούς πυροβολισμούς, οι πολίτες ξεσηκώνονται,
όχι για ιδεολογίες, αλλά για αξιοπρέπεια.
Όχι για συνθήματα, αλλά για την αλήθεια.
Στη Σερβία, η τραγωδία στον σταθμό τρένων, πυροδότησε μια δημοκρατική αφύπνιση.
Ένα ειρηνικό, γκαντιανό, νεανικό κίνημα που μάχεται ενάντια στη διαφθορά με χιούμορ,
τραγούδι και αλληλεγγύη.
Μαθητές, δάσκαλοι, καλλιτέχνες, παππούδες — ένα ζωντανό κίνημα ανανέωσης.
Σε καθε Δήμο λαϊκές συνελεύσεις συζητούν
Στα πανεπιστήμια οι φοιτητές συνδιαλέγονται νοικοκυριά μαγειρεύουν για να θρέψουν τις ψυχές των διαδηλωτών.
Οι νέοι δεν κυματίζουν τη σημαία της Ευρώπης. Ίσως από απογοήτευση.
Αλλά μην κάνετε λάθος, κουβαλούν τις πιο βαθιές αξίες της Ευρώπης:
Δημοκρατία. Δικαιοσύνη. Ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Ελευθερία του Τύπου.
Απαιτούν μια κυβέρνηση που σέβεται το κράτος δικαίου.
Αλλά ο τρόπος που δρουν εμπνέει ακόμη περισσότερο.
Με σκέψη. Με διαβούλευση. Με σεβασμό μεταξύ τους. Με δημιουργικότητα.
Δεν περιμένουν τη δημοκρατία — την ασκούν.
Ας είμαστε περήφανοι για αυτούς!
Γιατί, φίλοι μου, μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, πιστέψαμε ότι η δημοκρατία
είχε θριαμβεύσει.
Ότι το μέλλον μας ήταν ασφαλές.
Αλλά θυμόμαστε, ότι από τους πολέμους μέχρι την ολιγαρχική κατάχρηση της εξουσίας, η
δημοκρατία δεν είναι εγγυημένη, είναι μια ζωντανή πράξη, μια επιλογή που γίνεται
πραγματικότητα κάθε μέρα.
Αυτό ακριβώς κάνει η γενιά του TikTok σήμερα — δίνει νέα ζωή στις δημοκρατίες μας.
Δεν φοβούνται το μέλλον.
Αλλά απαιτούν το δικαίωμα να το διαμορφώσουν.
Μας λένε:
Όχι πια πολιτεία αιχμάλωτη των ισχυρών
Οχι πια κλεμμένη ζωή.
Οχι πια η εξουσία αυταρχισμού που μεταμφιέζεται ως «σταθερότητα».
Αναζητούν προστασία — όχι μόνο από την ένοπλη απειλή και τους πολέμους —, αλλά
από την καθημερινή βία της αδικίας, της διαφθοράς και της ανεξέλεγκτης εξουσίας.
Αυτή ειναι και η εννοια της δημοκρατικής ασφάλειας:
Μια ασπίδα ενάντια στην άνοδο των ολιγαρχών που εκμεταλλεύονται, διχάζουν, μας
παρακολουθούν και μας επιβάλλονται — είτε εδώ, στην Ευρώπη, είτε πέρα από τον
Ατλαντικό.
Πολύ συχνά οι κυβερνήσεις απαντούν στις εκκλήσεις των πολιτών για δικαιοσύνη, με καταστολή, προπαγάνδα και διαβολές. Αντί να αντιμετωπίζουν τη διαφθορά και τη δημοκρατική τους παρακμή, μεταθέτουν την ενοχή σε αποδιοπομπαίους τράγους και ισχυρίζονται ότι υπερασπίζονται τις «παραδόσεις».
Δείτε την Ουγγαρία.
Οι παρελάσεις υπερηφάνειας (Pride Parade) απαγορεύονται.
Κι όμως, γενναίοι νέοι Ούγγροι εξακολουθούν να πορεύονται — για αγάπη, για ελευθερία,
για το δικαίωμα να είναι ορατοί.
Σας ρωτώ: Είναι η ξένη επιρροή, είναι οι μετανάστες ή ειναι τα LGBTQ κινήματα υπεύθυνα
για την απόκρυψη πλαστογραφημένων συμβάσεων και κλεμμένων χρημάτων από την
Κυβέρνηση της Ουγγαρίας, όπως ισχυρίζεται η Ε.Ε., ή για το φίμωμα των δημοσιογράφων,
ή το κυνήγι της κοινωνίας των πολιτών, ή τον κομματικό έλεγχο των δικαστηρίων και την
υπονόμευση των δημοκρατικών κοινοβουλευτικών διαδικασιών, ή και την χειραγώγηση της
εκπαίδευσης για να ελεγχθεί το μυαλό;
Αυτά τα κινήματα πολιτών, τα χρησιμοποιείτε απλώς για να αποσπάσετε την προσοχή.
Παραπέτασμα καπνού.
Να συγκάλυψετε την πραγματικότητα.
Γιατί η πολιτική σας δεν αποτελεί εθνική προστασία.
Αποτελεί πολιτική κηδεμονία.
Και ό,τι διακυβεύεται πραγματικά, δεν είναι η κουλτούρα, ούτε η παράδοση, ούτε η
ασφάλεια. Είναι η εξουσία. Η δικιά σας εξουσία. Αυτό τρέμετε.
Και για αυτό έχετε μια στρατηγική βασισμένη στον φόβο.
Γιατί όταν καλλιεργείς τον φόβο για το διαφορετικό, πιο εύκολα δημιουργείς κλίμα
ελέγχου.
Φίλες και Φίλοι,
Εμείς στο Συμβούλιο της Ευρώπης πρέπει να μιλήσουμε ξεκάθαρα:
Στη Σερβία, στην Ουγγαρία και σε όλη την ήπειρό μας, η ειρηνική διαμαρτυρία πρέπει να
προστατεύεται, όχι να καταστέλλεται.
Κάποιοι κάποτε είπαν ότι αυτή η γενιά ήταν χαμένη πίσω από οθόνες.
Αλλά οχι, δεν προσπερνούν την ιστορία, σημερα την δημιουργούν.
Δεν είναι απειλή για την δημοκρατία.
Είναι η αναγέννησή της.
Μας υπενθυμίζουν ότι:
Η δημοκρατία δεν είναι ένα κουτάκι που τσεκάρεται κάθε τέσσερα χρόνια.
Ζει στους δρόμους, στις φωνές, στις καρδιές.
Σε ποδηλάτες με σημαίες που ήρθαν στο Στρασβούργο και σε γιαγιάδες με χειρόγραφες
πινακίδες.
Ανα-δημιουργούν τους δημοκρατικούς θεσμούς που έχουν διαβρωθεί, εμπεδώνοντας μια
νέα εμπιστοσύνη, την λογοδοσία και την ελπίδα.
Πρέπει να δράσουμε:
• Να θεσπίσουμε κανόνες προστασίας για την ειρηνική διαμαρτυρία.
• Να ερευνήσουμε καταχρήσεις, όπως στην Σερβία που φαίνεται οτι χρησιμοποίησε
κανόνια ήχου, και στην Ουγγαρία που κάνει εκτεταμένες παρακολουθήσεις.
• Να συνεργαστούμε με τους νέους ανθρώπους, να υποστηρίξουμε καινοτόμους πολίτες
και να δώσουμε φωνή σε όσους δεν ακούγονται.
• Να καταγγείλουμε τον αυταρχισμό, από τον εκφοβισμό έως την καταστολή, ειδικά και
όταν αυτός τυλίγεται με τον μανδύα του «πατριωτισμού».
Αυτά τα κινήματα δεν είναι απλώς διαμαρτυρίες.
Είναι η ζωτική δύναμη της δημοκρατίας.
Η ανάσα μιας πιο ελεύθερης, πιο δίκαιης Ευρώπης.
Είναι καιρός να ενωθούμε, στην Ευρώπη, και με τη νεολαία της.
Ας τους ακούσουμε.
Ας μάθουμε.
Ας σταθούμε μαζί τους.
Μια νέα εποχή ξυπνά.
Aς αναδυθούμε μαζί της.
